Netcongestie, Energie-infrastructuur & Slimme Meters
Congestiemanagement en flexibele transportafspraken bij vastgoed
Grootverbruikers kunnen met de netbeheerder afspraken maken over tijdelijk minder afnemen of invoeden, doorgaans tegen vergoeding. Batterijen en slimme sturing zijn mogelijke hulpmiddelen, geen algemene voorwaarde om een bestaande aansluiting te behouden.
Wat houdt het in
Congestiemanagement is samenwerking met de netbeheerder om overbelasting van het elektriciteitsnet te beperken. Een afnemer of producent vermindert op afgesproken momenten zijn afname of invoeding. Daarvoor worden contractuele afspraken gemaakt, doorgaans met een vergoeding. Het betreft dus niet simpelweg het aanschaffen van een batterij om een aansluiting te mogen behouden.
Een batterij, laadsturing of aangepaste bedrijfsvoering kan flexibiliteit leveren. De technische maatregel is het middel; het contract bepaalt welke prestatie wordt verwacht. Daarnaast bestaan alternatieve transportrechten. RVO onderscheidt die van congestiemanagement: congestiemanagement is tijdelijk totdat het net is uitgebreid, terwijl een alternatief transportrecht een blijvende contractvorm kan zijn die de gebruiker zelf kan beëindigen.
Voor wie geldt het (belegger/particuliere verhuurder, VvE, corporatie, kantooreigenaar)
Volgens RVO zijn de beschreven congestiemanagementcontracten bedoeld voor grootverbruikers, met een aansluiting groter dan 3x80 ampère en beschikbaar flexibel vermogen. De pagina noemt 100 kW als uitgangspunt voor deelname. Een particuliere verhuurder of VvE met alleen kleine individuele aansluitingen valt daarmee niet automatisch in deze productcategorie.
Voor corporaties en kantooreigenaren is vooral relevant wie de grote aansluiting en het transportcontract beheert. Als de huurder de installatie bedient, kan een eigenaar niet zelfstandig alle flexibiliteit toezeggen. Leg verantwoordelijkheden vast tussen eigenaar, huurder, beheerder en eventueel een dienstverlener die flexibiliteit op de markt aanbiedt.
Sinds/vanaf wanneer
Het stelsel bestaat al; voor het hele onderwerp is geen enkele nieuwe ingangsdatum aan te wijzen. Het codebesluit van augustus 2024 verduidelijkte verplichte aanbieding van congestiemanagementdiensten. Artikel I trad de dag na publicatie in werking; artikel II per 1 september 2025. Op 26 oktober 2026 gaat het dus om een bestaand kader, niet uitsluitend om toekomstplannen.
Uitzonderingen
Deelname is niet in iedere situatie volledig vrijwillig. In een congestiegebied kan de netbeheerder onder de codevoorwaarden partijen met een gecontracteerd transportvermogen van 1 MW of hoger tot aanbieding verplichten. De precieze reikwijdte volgt uit de bekendmaking en toepasselijke regels. Een kleinere partij moet niet alleen op basis van deze grens aannemen dat ieder ander contract zonder verplichtingen is.
Wat betekent het in de praktijk
Begin met de vraag welke installaties werkelijk tijdelijk minder vermogen kunnen vragen zonder veiligheids- of comfortproblemen. Laadpalen zijn bijvoorbeeld vaak anders te sturen dan essentiële gebouwvoorzieningen. Een batterij helpt alleen als zij op het juiste moment voldoende energie en vermogen beschikbaar heeft. Goedkope marktstroom en lokale ruimte op het net vallen niet noodzakelijk samen.
Een universele vergoeding in euro’s is niet verantwoord: beschikbaarheid, afroep, omvang en contractvoorwaarden verschillen. Vergelijk vergoeding met investeringen, onderhoud en mogelijke gevolgen voor de bedrijfsvoering. RVO waarschuwt ook dat een flexibel contract een bestaande plaats op de wachtlijst voor uitbreiding niet automatisch wegneemt. Een getekend flexibiliteitscontract is dus niet hetzelfde als onbeperkt extra transportvermogen.
Wat moet je nu doen
- Controleer aansluitvermogen, gecontracteerd transportvermogen en de actuele congestiesituatie.
- Verzamel meetgegevens en bepaal welke belasting technisch kan worden verschoven of verminderd.
- Overleg met gebruikers over minimale prestaties, comfort en veiligheidsgrenzen.
- Vraag de netbeheerder welk product beschikbaar is en welke voorwaarden gelden.
- Bereken investeringen en exploitatie op basis van aantoonbare prestaties, niet op verwachte handelswinsten alleen.
- Leg vergoeding, afroep, beschikbaarheid, meetwijze, aansprakelijkheid en gevolgen van niet-leveren schriftelijk vast voordat u flexibiliteit toezegt.
Veelgemaakte fouten
Een EMS creëert geen fysieke netruimte en geeft geen zelfstandig recht op uitbreiding. Een batterij is evenmin een algemene wettelijke voorwaarde om aangesloten te blijven. Verder zijn een grootverbruikaansluiting en 1 MW gecontracteerd vermogen verschillende begrippen. Tot slot moet de beloofde flexibiliteit werkelijk beschikbaar zijn: hetzelfde vermogen kan niet zonder verdere afstemming gelijktijdig voor onverenigbare verplichtingen worden ingezet.
Bewaar bij de beoordeling de gebruikte contractversie, meetgegevens en uitgangspunten. Zo blijft later controleerbaar waarom een bepaalde keuze is gemaakt. Herbeoordeel de situatie wanneer de gebruiker, aansluiting of exploitatie verandert. Een algemene uitleg over regelgeving vervangt namelijk niet de toets van de concrete aansluiting en de afspraken tussen de betrokken partijen.
Wilt u dit laten onderbouwen? Renewable Partners helpt met een energielabel laten maken en maatwerkadvies voor verduurzaming.
Boek via PartnerportaalVeelgestelde vragen
Moet ieder vastgoedbedrijf een batterij hebben?
Nee, batterijen zijn één mogelijk hulpmiddel en geen algemene behoudvoorwaarde voor een aansluiting.
Kan deelname verplicht worden?
Ja, onder codevoorwaarden kan de netbeheerder in congestiegebieden partijen vanaf 1 MW gecontracteerd transportvermogen verplichten een aanbod te doen.
Verdwijnt mijn plek op de wachtlijst?
Volgens RVO niet alleen doordat u een flexibel contract afsluit.
Wat verschilt van alternatief transportrecht?
Congestiemanagement is tijdelijk tot netuitbreiding; een alternatief transportrecht is een andere, blijvende contractvorm met eigen voorwaarden.
Bronnen
- https://www.rvo.nl/onderwerpen/netcongestie/flexibel-contract
- https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-27562.html
Laatst gecontroleerd op 26 oktober 2026.
Geldt dit voor uw panden?
Upload uw adressenlijst en zie per object welke regels van toepassing zijn.